Mùa xuân_sự khởi đầu của một năm mới, là mùa của yêu thương, là mùa đơm hoa kết trái....Ấy vậy mà trong không khí ấm áp của mùa xuân vẫn có một cô gái ngồi ôm mối tơ vương trong lòng...Nỗi tư tình ấy chính là cốt của "Mưa xuân"_ một bài thơ nổi tiếng của thi sĩ  "nhà quê" Nguyễn Bính.

                                                     "Em là con gái trong khung cửi

                                                      Dệt lụa quanh năm với mẹ già

                                                      Lòng trẻ còn như cây lụa trắng

                                                      Mẹ già chưa bán chợ làng xa"

              Ngay khổ thơ mở đầu, Nguyễn Bính đã phác hoạ nhân vật "em"  với một tâm hồn trong trắng, ngây thơ,...Một cô gái siêng năng,  chăm chỉ...Những tư chất ấy hứa hẹn cho "em" một tương lai tốt đẹp, hạnh phúc...

            "Trong khung cửi" và "dệt lụa quanh năm" đã vẽ ra một không gian và xác định vòng thời gian  tạo nên thế giới lao động. Không chỉ vậy mà đây còn cho thấy một không gian khác, một thế giới bình yên_thế giới con gái. Cùng với chữ "con gái" tự nhiên mà kiêu hãnh là chữ "trong" đầy ý nhị, như giấu trong đó cả một lời phô kín đáo về cái chất con gái nhà lành thuần khiết của "em".Trong thế giới con gái đó, em vẫn vẹn nguyên một lòng trẻ trinh bạch, tinh khôi, một hồn thơm trong nhụy.

            Bài thơ đã có sự phân định rành mạch và tự nhiên của hai không gian: Khung cửi và cuộc đời. Và kẻ chia rẽ hai không gian này chính la....mưa xuân. Mưa xuân đến không chỉ giăng tơ cho trời đất mà mưa xuân còn giăng tơ vào cả hồn người. Mưa xuân đã gieo vào lòng "em" những luyến ái đầu tiên, và những hạt mưa xuân kì diệu này  đã  thấm ướt tâm hồn cô bé, giúp cô vươn lên một chân trời mới của một cô gái_một tuổi trẻ với nhiều nấc thang tâm trạng. Theo tiếng gọi của những hạt  mưa xuân thôi thúc, cô đã từ trong khung cửi bước ra ngoài trời xuân của cuộc đời.

                                                  "Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay

                                                   Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy"

          Chỉ với hai câu thơ đã thâu tóm được cả trời đất và xuân nơi thôn dã. Cả trời mưa bụi và lớp lớp hoa xoan đều phơi phới vào xuân. Trời đất kia đang mang trong nó niềm xốn xang thiếu nữ.

          Nguyễn Bính đã se quện cả tơ trời với tơ lòng trong cùng một tiếng "giăng tơ" rất tự nhiên của người dệt lụa. Bằng cách ấy, mưa xuân cũng giăng mắc vào khung cửi lòng những sợi tơ đầu tiên cho một tấm tình:

                                                "Lòng thấy giăng tơ một mối tình

                                                 Em ngừng thoi lại giữa tay xinh

                                                 Hình như hai má em bừng đỏ

                                                 Có lẽ là em nhớ đến anh,"

                  Hai chữ "hình như" và "có lẽ" đầy bóng gió, ý nhị, rất hợp với lời giãi bày tình cảm của người chân  quê_ Nguyễn Bính đã "dùng lời quê để biểu hiện duyên quê."

                Nỗi nhớ của con người thường gắn liền với một cái cớ nào đó. Hễ gặp duyên cớ kia là nhớ nhung cứ thế mà thức dậy, mà da diết... Và cô gái trong bài thơ cũng mang một nỗi nhớ da diết như vậy, nỗi nhớ đã khiến "hai má em bừng đỏ."

                 Cùng với mưa xuân, hình bóng anh đã bước vào lòng em từ "lòng trẻ còn như cây lụa trắng" đã "hình như hai má em bừng đỏ", cô bé thơ ngây đã hoá thành cô gái e lệ. Làm sao có thể yên định trong khung cửi được nữa!

                "Em" bèn ngừng tay thôi dệt tấm lụa trẻ thơ cuối cùng trong khung cửi để bước ra mùa xuân, tự mình làm con thoi để dệt tấm tình đầu.

                 Vậy mà tâm trạng phơi phới, hồi hộp bước vào đời của cô gái đã vấp phải một nỗi tủi phận, tủi duyên.Trước thì "Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay_Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy" sao mà xốn xang; sau  thì "Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay_Hoa xoan đã nát dưới chân dày" sao mà ê chề. Trước "Hội chèo làng Đặng đi qua ngõ" mẹ như vô tinh mách bảo một cơ hội; sau thì "Hội chèo làng Đặng về ngang ngõ" mẹ có vô tình không mà như than tiếc một cơ duyên_"Mẹ bảo:  mùa xuân đã cạn ngày". Trước thì "vội vàng" đi, sau thì "lầm lũi" về; trước mưa bụi nên em không ướt áo, sau "áo mỏng che đầu mưa nặng hạt"; trước "Thôn Đoài cách một thôi đê", sau "có ngắn gì đâu một dải đê"...Đó là do sự ở "Mưa xuân"_cái lần bị lỗi hẹn ngay trong cuộc hẹn hò đầu đời của cô gái chân quê. Đó là một sự phũ phàng, một nhỡ nhàng, một tổn thương......

                  Anh đã lỗi hẹn với em, lỗi hẹn với mùa xuân_"Để cả mùa xuân cũng nhỡ nhàng". Mưa xuân đến như se duyên, thế rồi mưa xuân cũng bị phũ phàng, cũng thành một nạn nhân...Chỉ một lần lỗi hẹn mà uổng cả một mùa xuân_"....Mùa xuân đã cạn ngày!"Không chỉ là cạn hẹn của một ngày xuân, mà của cả một thì xuân, thậm chí của cả một đời người. Từ sự lỗi hẹn ấy mà khoảng cách giữa anh và em, bây giờ không còn đo đếm được bằng một thôi đê giữa thôn Đoài với thôn Đông, giờ đây giữa anh và em là vời vợi xuân qua...

               Một cuộc hẹn không thành, môt cơ duyên như vĩnh viễn trôi đi. Mưa xuân đến cho tình đâm chồi, nhưng chồi mầm vừa mới nhú lên, sự phũ phàng cơ hồ đã làm thui chột. Tổn thương đầu đời này hẳn sẽ còn lưu mãi qua những xuân sau.

                 Nguyễn Bính đã khép lại bài thơ "một lỡ làng"

   Hình như hai má em bừng đỏ

  Có lẽ là em nhớ đến anh,"

• Nguyễn Đức Nhơn
• Đỗ Thị Hoa
• Đinh Hữu Trường

           

 hai má em bừng đỏ

  Có lẽ là em nhớ đến anh,"???

Chắc hẳn đêm nay sương cửi lạnh

 Tên cô rất đẹp và quen lắm đó ! Nếu biết nhau thì hãy giao lưu nha !